Ábhair Foirgníochta agus Tógala
Feadfaidh teicneolaíocht in-athnuaite a bheith mar diomailt ama agus airgid mura stopann tú teas ag scaoileadh ó do theach. Tagann na leide seo ón chlár “Teach Glas” ó TG4;
- Go tipiciúil is iad na ballaí is cúis le aon tríú do chaillteanas teasa. Deacair a leigheas i dtithe atá tógtha cheanna féin, ach tá ábhair éagsúla gur féidir a shéid isteach sa gcogús tríd poill bheaga.
- Tá níos mó na leath seans nach bhfuil insliú cóir i do áiléar, seans freisin go bhfuil pé ábhar atá ann brúite síos (agus a éifeacht laghdaithe thar ama). D'fhéadfadh sé go gcosnaíonn sé níos lú na luach dabhach ola an jab a réiteach agus aon tríú don chaillteanas teasa a shábháil.
- Má tá snátháin-gloine dá úsáid, ní mór ar a laghad 250mm (100mm idir na giarsaí agus 150mm trasna ar na giarsaí)
- Coimeád cuirtíní dúnta san oíche agus ná bíodh siad ag crochadh ar aghaidh na radaitheoirí. Is fearr cuirtíní le líneáil theirmeach atá docht leis an balla.
- Ní ceadaítear insliú polúireatáin a úsáid taobh istigh do fhoirgnimh í gcuid do thíortha na hEorpa, mar go ndeirtear go gcuireann an gás a éalaíonn uaidh le "siondróm tinneas tí", mar a glaoitear air.
- Léiríonn U-Value an luas ar a gcailltear teas tríd aon saghas ábhar nó cnuasach ábhar (m.sh. balla/díon).
- Is as páipéar athchúrsáilte a thagann snátháin- ceallalós, a bhfuil
ceimicí (m.sh. boron) curtha leis chun é a chosaint uaidh baoil tine agus
fungus.
- Olann Cloiche - Is cloch é seo as a dhéantar snáithín tar éis do a
bheidh téite ag 1600 Celsius - cosúil le candyfloss.
- Úsáidtear níos lú cumhacht i ndéantús táirgí ábhar inslithe atá níos
nádúrtha ar nós olann caorach, cnáib agus snáithín ceallalóis.
- Le scragall (le insliú más féidir) a chur taobh thiar do radaitheoirí atá crochta ar bhallaí a bhfuil cúl seachtrach ortha, déantar laghdú suntasach ar an líon teasa a cailltear tríd ballaí mar iad
- Fagann áiléar atá gan insliú fíor beagán idir tú agus an fuacht taobh amuigh. Tá U-luach do 2.3 ag díon gan insliú; is ionann é seo agus dhá bholgán 60w a fhágáil casta air ceithre uair is fichead. (2.3 x 50m cearnach = 115w). Le insliú bunúsach laghdaíonn sé seo go dtí 20w (0.4 x 50m cearnach), beagnach 1/6ú.
Treoir i dtaobh céannacht insliú:
|
|
Sean
Teach |
Caighdeán |
Cospóir |
|
Ballaí Seachtrach |
0.46 go 2 |
0.27 |
0.20 nó níos lú |
|
Fuinneoga, Doirse agus Spéirléas |
3 go 5 |
2.20 |
1.50 nó níos lú |
|
Díon Cothrom |
|
0.22 |
0.20 nó níos lú |
|
Díon Claonta, Insliú Cothrom ag leibhéal an t-síleáil |
0.37 go 1.6 |
0.16 |
0.14 nó níos lú |
|
Díon Claonta Insliú le Fána |
|
0.20 |
0.20 nó níos lú |
|
Urláir ag leibhéal na Talún |
|
0.25 |
0.25 nó níos lú |
Rudaí ar cóir aird a thabhairt orthu agus áit cónaithe ádh chéannacht:
- Ba chóir dearadh tí a chinntiú go bhfuil na seomraí is mó atá in úsáid, na fuinneoga is mó agus na seomraí gloine ag díriú ó dheas í dtreo na gréine.
- Tá éifeacht teasa feabhsaithe le dearadh dlú/dronuilleach; dá laghad achar sna ballaí sé is lú ballaí atá le téamh.
- Le fascadh bíonn teach níos easca a choimeád te- ní airítear go minic an fuarú a tharlaíonn de thoradh seide na gaoithe timpeall ar theach. Is beag fascadh a faightear uaidh crainnte duillsilteacha sa gheimhreadh. Ach ó dheas cruthaíonn siad scáth úr sa samhradh agus solas agus fiú teas sa ngeimhreadh
- Má tá fána ar an suíomh is fear é a bheidh ag claonadh ó dheas.
- Déan cinnte go bhfuil díonadh fuaime sna hurláir/ ballaí idir árasáin/tithe eile.
- Mura bhfuil na giarsaí san áiléar clúdaithe le insliú, tá seans mhaith nach bhfuil an insliú sách maith. Déan cinnte nach bhfuil seoide in áit ar bith sna seomraí.
- Fan amach uaidh thithe atá ag braith ar chóras teas leitreach, ba chóir córas le foinse athnuaite a lorg.
- Léiríonn comhlaí teirmístatach, dabhach uisce le insliú réamhdhéanta í monarchan agus bolgáin CFL, gur cuireadh éifeacht teasa san áireamh ar leibhéal bunúsach ar a laghad.
Is modh é an lipéid fuinnimh chun comparáid a dhéanamh i dtaobh éifeacht
fuinnimh inár dtithe, mar a dhéanann muid le úsáid breosla inár gcarranna. Is
maide tomhais é atá cruthaithe de thoradh tástáil a dhéanann meastóir oifigiúil
a bhfuil dualgas air sonraí agus moltaí a chur ar fáil a chuideodh le billí
fuinnimh a laghdú. I gcás gcarranna, is mílte/galún nó litre/100km atá í
gceist; lenár dtithe is kWh/m2/bliana (Kilowatt Uair in aghaidh an méadair
cearnach go bliantúil) atá ann.
Baineann an BRT (Building Energy Rating System) le gach teach nua a bheidh le díol nó le
ligean agus a fhaigheann cead pleanála ó Mí Eanáir 2007 ar aghaidh. Ó 2009
beidh gá de réir dlí, lipéid fuinnimh a chur ar fáil do gach teach nó arásán
atá le díol nó le ligean.
Seasfaidh an lipéid ar feadh 10 mbliana ar a mhéid. Ceaptar go mbeidh costas le
cois is €300 ar mheastachán fuinnimh ar ghnáth theach. Is féidir a theacht ar
meastóirí fuinnimh sa leabhar fón (Golden Pages). De réir gach dealraimh, beidh
éifeacht ag an lipéid fuinnimh ar luach tí agus é dá dhíol nó dá ligean amach
anseo agus da bhri sin dá luaithe a déantar meastachán ar theach is mó an
buntáiste a bheadh i gceist.
Le buiséad idir €80 agus €10,000, seo cuid do na roghanna a bheadh tú in ann a dheanamh chun fuinneamh a shábháil:
- Ar €80 d'fheadfadh sé na bolgáin solais ar fad a aistriú go CFL (Compact Florescent Lamps) agus sábhálfadh sé €40 taobh istigh do bliain.
- Sábhálfadh sé €150 go bliantúil ach €600 a chaitheamh ar insliú a shéideadh isteach sa choguas sna ballaí.
- Le beagán oibre agus €400 is féidir leis 300mm insliú a chur san áiléar agus €75 sábháil sa mbliain.
- Ar 1000 euro is féidir 300mm insliú a chur faoi na hurláir adhmaid - rud a n-íocfadh as féin taobh istigh do 5 bliana ach chaithfear costas fear oibre a chur san áireamh.
- Má chaitheann sé €10k ar
conraitheoir a chuirfeadh fuinneoga nua le gloine dúbailte ar fud an tí,
laghdóidh sé na billí cumhachta bliantúil timpeall €150.